काठमाडौं । सन् १९८२ देखि नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल्न थालेको मान्ने हो भने यसमा एक होइन्, एक भन्दा बढी सफलता हात पारेको इतिहास छ । त्यसको अर्थ सन् १९९३ को सफलता मात्र एक्लो होइन् ।
त्यो वर्ष नेपालले बंगलादेशको ढाकामा भएको दक्षिण एसियाली महासंघीय खेलकुदको पुरुष फुटबलमा स्वर्ण पदक जितेको थियो । यो भयो प्रतियोगिताको छैटौं संस्करण । खासमा दक्षिण एसियाली खेलकुदमा नेपालले स्वर्ण जितेको पनि यो दोस्रो अवसर मात्रै हो ।
यसअघि नेपालले सन् १९८४ मै पनि यस प्रतियोगिताको पुरुष फुटबलतर्फ स्वर्ण जितेको थियो । त्यो वर्ष नेपालले दक्षिण एसियाली महासंघीय खेलकुदको आयोजना गरेको थियो । पाँच खेल मात्र थिए, त्यसमा एक भयो, फुटबल नै । फाइनलमा नेपालले बंगलादेशलाई हराएको थियो । यसरी नेपालले दक्षिण एसियाली खेलकुदको पुरुष फुटबलमा दुई स्वर्ण जित्यो, राष्ट्रिय टिमले खेलेको हैसियतमा । सन् १९९३ को फाइनलमा नेपालले भारतमाथि जित रचेको हो ।
त्यसो त नेपालले सन् २०१६ मा भारत तथा सन् २०१९ मा नेपालमै भएका दक्षिण एसियाली खेलकुदमा पनि पुरुषतर्फ स्वर्ण जितेकै हो । तर यी दुवै प्रतिस्पर्धा यू–२३ टिमको थियो । सन् १९९९ को आठौं संस्करण नै त्यस्तो अन्तिम प्रतियोगिता हो, जसमा राष्ट्रिय टिमले प्रतिस्पर्धा गरेको थियो । अभिलेखका लागि भारतमा स्वर्ण जित्दा फाइनलमा भारत प्रतिद्वन्द्वी थियो । आफ्नै भूमिमा जित्दा भने फाइनलको प्रतिद्वन्द्वी भुटान थियो ।
फेरि सन् १९९३ कै सफलतालाई आधार मान्ने हो भने नेपाली फुटबलले त्यसपछि अर्को सफलता प्राप्त गर्न धेरै वर्ष कुर्नु पर्याे । धेरै पनि कति भन्दा साँच्चै धेरै । नेपालले सन् २०१६ मा बंगलादेशमा भएको बंगबन्धु गोल्डकप जितेको थियो र यससँगै उपाधिको खडेरीमा पूर्णविराम लागेको थियो । बंगबन्धु बंगलादेशमा हुने सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रतियोगिता हो र यसलाई जितेर नेपालले २३ वर्ष उपाधिविहीन हुनु परेको पीडा अन्त्य गरेको थियो ।
फाइनलमा नेपालले बहराइनको यू–२३ टिममाथि जित निकालेको हो । त्यही वर्ष नेपाल एक अर्को उपाधि जित्न सफल रह्यो र यो भने नेपालले जितेको एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) को पहिलो औपचारिक प्रतियोगिता थियो । प्रतियोगिता थियो, एएफसी सोलिडारिटी कप । यसरी नेपालले एक वर्ष दुई उपाधि जितेर नयाँ इतिहास बनाउन पनि सफल भयो । उपाधिको भिडन्तमा नेपालले मकाओलाई माथ दिएको थियो ।
त्यसपछि नेपालले दुई पटक थ्री नेसन्स कप पनि जितेको छ । पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको स्वरूप फेरिएको छ । फिफा विन्डोको मौका छोडेर कम देश सहभागी हुने साना प्रतियोगिता आयोजना गर्न पाइन्छ । नेपालले यसै अनुसार दुई पल्ट थ्री नेसन्स कपको आयोजना गरेको छ र दुवै अवसरमा नेपाल विजयी भएको छ । यो भयो, सन् २०२१ मा एकपल्ट । त्यति बेला फाइनलमा बंगलादेशलाई हराएको थियो । अर्को भने सन् २०२३ । त्यति बेला फाइनलमा कीर्गिस्तान यू–२३ को सामना भएको थियो ।
