काठमाडौं । फ्रान्समा अब बुधबारबाट सुरु हुने पेरिस पारा ओलम्पिक २०२४ ले रौनक बढ्दै छ । पारा ओलम्पिकको पाँचौं संस्करणमा नेपालबाट दुई खेलका तीन खेलाडीले चुनौती पेस गर्दैछन् ।
पेरिस पारा ओलम्पिकमा तेक्वान्दोका पलेशा गोबर्धन र भरतसिंह महता तथा पौडीका भीमबहादुर कुमालले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेछन् । पलेशाको यो लगातार दोस्रो पटक ओलम्पिक सहभागिता हो । भरत र भीम भने पहिलो पटक ओलम्पिक खेल्दैछन् ।
पलेशाले छनोट चरण पारेर पेरिसमा पुग्दा भरत र भीमले वाइल्ड कार्डको सहारामा पारा ओलम्पिक खेल्ने अवसर प्राप्त गरेका हुन् । पलेशाले तेक्वान्दोको के-४४ अन्तर्गत महिला ५७ केजीमुनि तौल समूहमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछिन् । भरतले के-४४ अन्तर्गत पुरुष ५८ केजीमुनि तौलमा सहभागिता जनाउनेछन् । भीमले पौडीको पुरुष ५० मिटर फ्रि-स्टायलमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् ।
पलेशाले चैतमा चीनको ताइयानमा सम्पन्न एसियाली तेक्वान्दो पारा ओलम्पिक छनोटको फाइनलमा इरानी खेलाडी लेला मिर्जाइलाई ५-४ अंक अन्तरले पराजित गरेकी थिइन् । फाइनल जितेर पेरिसको टिकट काटेकी पलेशा छनोट पार गरी ओलम्पिक पुग्ने पहिलो पारा खेलाडी हुन् । उक्त छनोट प्रतियोगितामा जितेको एक बाउटले भरतलाई पनि वाइल्ड कार्ड पाउन महत्त्वपूर्ण सहयोग मिलेको थियो ।
‘तयारी राम्रो भइरहेको छ । म पेरिसको म्याटमा उत्रन निकै उत्साही छु । मैले ओलम्पिक खेल्छु भनेर कहिल्यै पनि सोचेको थिइनँ । गत संस्करणमा वाइल्ड कार्ड प्राप्त गरेको थिएँ । यसपटक छनोट भएर खेल्दै छु । यसले पनि मनोबल उच्च बनाएको छ,’ पलेशाले सुनाएकी छन् ।
यसअघि सन् २०२० मा भएको टोकियो पारा ओलम्पिकमा पलेशाले दुई वाउट जितेकी थिइन् । सुरुको पहिलो खेलमा हारे पनि ‘रिपिचेज’ को मौका पाएकी थिइन् । त्यसमा उनले दुई खेल जितेकी हुन् । कांस्य पदकका लागि भएको निर्णायक फाइटमा भने उनी चिनियाँ खेलाडी ली युजीसँग पराजित भएकी थिइन् । समग्र ओलम्पिकमै दुई खेल जित्ने उनी पहिलो नेपाली खेलाडी बनेकी थिइन् । पलेशा हाङचाउ पारा एसियाली खेलकुदकी कांस्य विजेता हुन् । उनले एसियाडमा पदक जित्ने पहिलो नेपाली पारा खेलाडीमा आफ्नो नाम लेखाएकी छन् । पलेशाले सन् २०२१ मा बहराइनमा भएको एसियन युथ पारा गेम्समा स्वर्ण पदक जितेर इतिहास रचिसकेकी थिइन् ।
‘तयारी राम्रो भइरहेको छ । म पेरिसको म्याटमा उत्रन निकै उत्साही छु । मैले ओलम्पिक खेल्छु भनेर कहिल्यै पनि सोचेको थिइनँ । गत संस्करणमा वाइल्ड कार्ड प्राप्त गरेको थिएँ । यसपटक छनोट भएर खेल्दै छु । यसले पनि मनोबल उच्च बनाएको छ,’ पलेशाले सुनाएकी छन् ।
छनोट हुँदाको त्यो क्षण
‘म पारा एसियाली खेलकुदपछि अध्ययनका लागि चीनमै बसेको थिएँ । त्यति बेला धेरैलाई पलेशा अब तेक्वान्दोमा फर्किन्न भन्ने लागेको थियो । उहाँहरूले छनोट हुन गाह्रो हुन्छ वाइल्ड कार्डमा प्रयास गर्नु नभए पढाइमै ध्यान दिए हुन्छ भन्नुभएको थियो, त्यसैले पनि मैले केही गर्नुपर्छ भन्ने हौसला बढेको थियो । आखिरमा मैले गरेर देखाएँ । वाइल्ड कार्ड पाउनु र छनोट भएर खेल्नुमा निकै फरक हुन्छ । यदि म छनोट नभएको भए पेरिसमा खेल्न पाउने सम्भावना निकै कम थियो । किनभने मैले अघिल्लो संस्करणमै वाइल्ड कार्ड पाइसकेको थिएँ । त्यति बेला अरूले भाग्यमानी भएर टोकियो जान पायौ भनेका थिए । अहिले आफ्नै क्षमताले खेल्दै छु ।’
पदक जित्ने लक्ष्य
टोकियोमा हार बेहोरे पनि धेरै सिक्ने अवसर मिलेको पलेशाको अनुभव छ । ‘टोकियो ओलम्पिकमा नजिक पुगरे पनि पदकबाट वञ्चित भएको थिएँ । अन्तिम १० सेकेन्ड सम्हालिन नसक्दा हार बेहोर्न पुगें । तर टोकियोमा मैले राम्रो अनुभव बटुल्न सफल भएँ । पहिलो पटक ठूलो खेलकुद प्रतियोगितामा खेलेकाले त्यहाँ केही नर्भस पनि भएको थिएँ । अहिले मलाई ओलम्पिकको माहोलबारे राम्रोसँग थाहा छ । अहिले प्रदर्शनमा पनि धेरै सुधार भएको छ । आफ्नो तर्फबाट शतप्रतिशत दिएर खेल्नेछु । यसपल्ट कुनै न कुनै पदक प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास छ ।’
बेलायतमा प्रशिक्षण
नेपाली टोलीले तीन सातायता बेलायतमा प्रशिक्षण गरिरहेको छ । टोली त्यतैबाट पेरिस जाने कार्यक्रम छ । पलेशा बेलायतको प्रशिक्षणले पेरिसमा उच्च प्रदर्शन गर्न मद्दत पुग्ने बताउँछिन् ।
‘बेलायतमा प्रशिक्षण गर्दा हामीलाई धेरै कुराको फाइदा पुग्ने आशा छ । मुख्यतः पेरिसको वातवरणमा घुलमिल हुन सहयोग हुन्छ । त्यहाँ विश्वका उत्कृष्ट खेलाडीसँग ट्रेनिङ गर्ने अवसर मिलेको छ,’ पलेशाले खेलाडी डटकमसँग भनिन्, ‘बेलायतको प्रशिक्षणले पेरिस पारा ओलम्पिकमा मात्र नभएर अन्य प्रतियोगितालाई पनि सहयोग पुग्ने विश्वास छ ।’
प्रशिक्षकको विश्वास
पारा तेक्वान्दोका प्रशिक्षक कविराज नेगी लामा पनि पेरिसमा नेपाली खेलाडीबाट उत्कृष्ट प्रदर्शन हुनेमा विश्वस्त छन् । ‘कोभिड-१९ का कारण हामीले टोकियो पारा ओलम्पिकको छनोटमा सहभागिता जनाउन पाएनौं । तर पलेशाले वाइल्ड कार्ड प्राप्त गरेकी थिइन् । अहिले उनी छनोट भएर पेरिस जाँदैछिन् । भरतले वाइल्ड कार्डमार्फत पेरिस यात्रा पक्का गरेका छन्,’ प्रशिक्षक नेगीले भने, ‘त्यतिबेला राम्रोसँग अभ्यास पनि गर्न पाएनौं । कोभिडको प्रोटोकल मान्नुपर्ने भएकाले निकै गाह्रो थियो । अहिले आफ्नो तरिकाले अभ्यास गर्न पाइरहेका छौं । म्याच एक्सपोजर पनि प्राप्त भएकाले पेरिसमा उत्कृष्ट प्रदर्शन हुन्छ भन्नेमा विश्वस्त छु । हाम्रो लक्ष्य पदक जित्नु हो ।’ टोकियो पारा ओलम्पिकमा पनि नेगी नै प्रशिक्षक थिए ।
