काठमाडौं । चीनको हाङझाउमा भएको १९औं एसियाली खेलकुद समाप्त भइसकेको छ । कराँतेबाट रजत र कपड्डीबाट कांस्य पदक भित्रिएपछि धन्न नेपाली टिमको इज्जत जोगिएको छ । नत्र ‘हात लाग्यो शून्य’ भन्ने स्थिति आइसकेको थियो ।
पक्कै पनि यी दुई पदकले नेपाली खेलकुदलाई केही हदसम्म राहत दिएको छ, तर प्रतियोगितालाई लिएर कायम रहेको मूल प्रश्न भने अझै पनि ज्युँको त्युँ छ । प्रश्न हो, नेपालले एसियाली खेलकुद जत्तिको प्रतियोगतामा किन यति ठूलो सहभागिता जनाउनु पर्ने हो ?
केही खेलमा नेपालको प्रदर्शन वास्तवमै दयनीय रह्यो । एसियाली खेलकुदमा आफ्नो देशको प्रतिनिधित्व गर्न पनि खेलाडीले हक बनाउनु पर्छ ।
यो प्रश्न अहिलेको पनि होइन्, प्रत्येक पटक एसियाली खेलकुद हुँदा आउने हो । यसपटक त हदै नाघ्यो भन्दा हुन्छ । नेपालले २९ खेलमा २ सय ५३ खेलाडी चीन पठाएको थियो । त्यसमध्ये अधिकांस खेलाडीको चुनौती कि त अन्तिम स्थानमा रह्यो, होइन भने त्यसभन्दा एक दुई स्थान माथि मात्रै । केही खेलमा नेपालको प्रदर्शन वास्तवमै दयनीय रह्यो । एसियाली खेलकुदमा आफ्नो देशको प्रतिनिधित्व गर्न पनि खेलाडीले हक बनाउनु पर्छ ।
सहभागिताका लागि सहभागिता जनाउनु ठीक हुन्न । फेरि टिमको आकारमै फर्कने हो भने चीनमा सहभागी ४५ देशमध्ये सबैभन्दा बढी खेलाडी पठाउनेमा नेपाल पनि अगाडि रह्यो । दक्षिण एसियाली देशकै कुरा गर्ने हो भने नेपालले भारत एउटा टिमलाई छाडेर सबैभन्दा बढी खेलाडी पठाएको थियो, पाकिस्तान, श्रीलंका र बंगलादेश भन्दा पनि बढी । प्रत्येक पल्ट एसियाली खेलकुद सुरु हुनै लाग्दा भन्ने गरिन्छ, सानो टिम पठाउने, बरू त्यसकै तयारी मजबुत गर्ने ।
नेपाली खेलाडीले बलियो चुनौती पेस गर्न सक्ने भनेकै दक्षिण एसियाली खेलकुद हो । यो यस्तो प्रतियोगिता हो, जसको नियमित आयोजना विरलै हुन्छ ।
तर, जति बेला प्रतियोगिता सुरु हुने संघारमा पुग्छ, खेल र खेलाडीको संख्या बढ्छ । तर्क के गरिन्छ भने खेलाडीको पलायन रोक्न पनि एसियाली खेलकुदमा ठूलो सहभागिता आवश्यक छ । नेपाली खेलाडीले बलियो चुनौती पेस गर्न सक्ने भनेकै दक्षिण एसियाली खेलकुद हो । यो यस्तो प्रतियोगिता हो, जसको नियमित आयोजना विरलै हुन्छ । अझ यो प्रतियोगिताकै अस्तित्वमै समेत प्रश्न उठिसकेको छ, सायद यो प्रतियोगिता अब दोहरिए फेरि हुन्न ।
यस्तोमा नेपाली खेलाडीले खेल्न पाउने भनेको ओलम्पिक त होइन्, यसमा लागि छनोटमा भिड्न पर्छ । एसियाली खेलकुद नै यस्तो एक मात्र प्रतियोगिता हो, जहाँ सिधै भाग लिन पाउँछ । भाग लिएर सधैं अन्तिम स्थानमै आउने हो भने पनि यो तर्क मिल्दैन् । बरू यस्ता खास खास खेल चयन गर्नु पर्छ र त्यसको बेजोड तयारी सुरु गर्नु पर्छ । नेपालका लागि पदक सम्भावना भएका खेल हुन्, तिनै कराँते, तेक्वान्दोदेखि बक्सिङ । र, अब कबड्डी पनि ।
केही खास खास खेल नेपालमा असाध्यै लोकप्रिय छन्, जस्तो फुटबल, क्रिकेट र भलिबल । अरू त्यस्ता खेल पनि होलान्, जसमा सहभागिता लगभग अनिवार्य जस्तै हुन्छ भनिन्छ, जस्तो एथलेटिक्स ।
केही खास खास खेल नेपालमा असाध्यै लोकप्रिय छन्, जस्तो फुटबल, क्रिकेट र भलिबल । अरू त्यस्ता खेल पनि होलान्, जसमा सहभागिता लगभग अनिवार्य जस्तै हुन्छ भनिन्छ, जस्तो एथलेटिक्स । त्यस बाहेक छुटाउनै नहुने अन्य केही खेल पनि होलान्, तर २९ खेलमा किन सहभागी हुनु पर्याे र ? यी खेलमध्ये अधिकांसको नियमित राष्ट्रिय खेलकुद नै हुन्न, अरू प्रतियोगिताको कुरै छाडौं । अनि संघ आफै पनि पूरा वर्ष सुतिरहेकै स्थितिमा हुन्छ ।
मूल प्रश्न यही हो, एसियाली खेलकुदमा खेल्न त खेल्ने, तर किन ? कति ?
याे पनिः
