जतिबेला नेपाली घरेलु फुटबलमा समस्या र विवाद हुन्छ । त्यतिबेला खेल ठप्प हुन्छ । तर, यो खेललाई जीवन्त राख्ने भनेकै मोफसलका प्रतियोगिताले हो । काठमाडौंबाहिर सयौं संख्यामा फुटबलका नकआउट प्रतियोगिता हुने गर्छन् । ती सबै उत्तिकै ठीक भन्न लायकका छैनन् । तर, जतिबेला आहा–रारा गोल्डकप फुटबलको कुरा निस्कन्छ, ठोकुवा गर्न सकिन्छ यो अब्बल दर्जाको प्रतियोगिता हो । भलै, यसमा अनेक कमजोरी होलान्, तर यसले तय गरेको बाटो आफैंमा प्रशंसायोग्य छ ।
पोखराको सहारा क्लब हो यसको आयोजक । आफ्नै एकेडेमी अनि आफ्नै फुटबल मैदान भएको क्लब हो सहारा । वर्ष ०५८ देखि यसले पोखरामा फुटबल प्रतियोगिताको आयोजना सुरु गरेको थियो । वर्ष ०७७ आइपुग्दा यसले दुई शतक पूरा गरेको छ । त्यस अर्थमा सहारासँग प्रतियोगिता आयोजनाको २० वर्षे समृद्ध इतिहास छ । सहाराबाट लेख्न मिल्ने आयाम धेरै छन् । तर हामी यहाँ धेरै यताउता गर्ने छैनौं । खालि प्रतियोगितामै केन्द्रित हुनेछौं ।
त्यस अर्थमा यो प्रतियोगिताको छोटकरीमा इतिहास हो । यही इतिहास समेटेर त्यसले किताबको पनि आकार लिइसकेको छ । त्यसको नाम राखिएको छ, ‘सहारा दुई दशकको फुटबल यात्रा २०५७–२०७७’ । सहाराले वर्ष ०५८ मा पहिलोपल्ट प्रतियोगिता आयोजना गर्दा त्यसको नाम थियो, क्याराभान गोल्डकप । त्यसको फाइनलमा नेपाल पुलिस क्लबले मनाङ मस्र्याङ्दी क्लबाई हराएको थियो । यहींबाट सुरु हुन्छ यी दुई टिमको दबदबा । पछि त्यसमा थ्री स्टार क्लब पनि थपियो । त्यसपछि यी तीनै टिमको दबदबा छ पोखरामा ।
वर्ष ०५९ आइपुग्दा प्रतियोगिताको नाम फेरियो । रह्यो, आहा गोल्डकप । यो नामबाट ०६८ सम्म प्रतियोगिता भएको थियो । यसबीचमा पुलिसले पाँचपल्ट, मनाङले तीन र थ्री स्टारले दुईपल्ट उपाधि जितेका थिए । यो त्यो समय थियो, जतिबेला घरेलु फुटबलमा पुलिसको अलग्गै दबदबा थियो । वर्ष ०६२ को एक संस्करण भने अपवाद रह्यो । त्यस वर्ष अफ्रिकन युनाइटेडले उपाधि जितेको थियो । नेपालमा लिग खेल्न आएका अफ्रिकी मूलका खेलाडी समेटेर बनेको टिम थियो त्यो ।
यी ११ संस्करणका प्रतियोगितामा फ्रेन्ड्स, एपिएफ, आर्मी र जावलाखेलले पनि फाइनल खेल्ने अवसर भने बनाए । वर्ष ०६९ आइपुग्दा प्रतियोगिताको नाम फेरियो । अझ ठ्याक्कैभन्दा नाम लम्बियो । त्यस वर्षदेखि प्रतियोगिताको परिचय बन्यो आहा–रारा गोल्डकप । त्यसको पहिलो संस्करण थ्रीस्टारले जितेको थियो । त्यसयता थप आठ संस्करण भइसके । पुराना र यी सबै जोड्दा अहिलेसम्म पुलिस र मनाङले कीर्तिमान ६÷६ पल्ट उपाधि जितेको छ ।
थ्री स्टारको नाममा पाँचपल्ट उपाधि जितेको इतिहास छ । अफ्रिकन युनाइटेडसँगै एकपल्ट उपाधि जित्नेमा आयोजक सहारा र संकटा पनि छन् । संकटाले पोहोरको वर्ष उपाधि जितेको थियो । यसबीच सहारा, आर्मी र अफ्रिकन रुट्सले पनि फाइनलमा स्थान बनाएका छन् । वर्ष ०५८ देखि ०७४ सम्म प्रतियोगिताको स्वरूप एकनास रह्यो । १२ टिम, ११ खेल । सुरुआती चरणमा चार खेल, त्यसपछि चार क्वाटरफाइनल, दुई सेमिफाइनल र एक फाइनल ।
वर्ष ०७५ आइपुग्दा सहभागी टिमको संख्या १० मा झरेको थियो । ९ खेलमात्रै भए । यो क्रम ०७६ मा पनि कायम रह्यो । अझ वर्ष ०७७ आइपुग्दा सहभागीको संख्या ८ मात्र रह्यो । खेल भने ७ खेलमै सीमित रह्यो । घरेलु फुटबलको ढाँचामा आएको परिवर्तन र कोरोना भाइरस संक्रमण महामारीका कारण सहभागी र खेलसंख्या कम भएको थियो । प्रतियोगिताको नाम र स्वरूप जस्तै रहे पनि यो त्यस्तो प्रतियोगिता हो, जसका लागि पोखरा प्रत्येक वर्ष प्रतीक्षा गरिरहेको हुन्छ ।
